การจัดฟันเป็นวิธีทางทันตกรรมเพื่อแก้ไขการเรียงตัวของฟันที่ผิดปกติ โดยสามารถเลือกวิธีการจัดฟันได้หลายรูปแบบ ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของปัญหาและความต้องการของคนไข้ ซึ่งหนึ่งในการจัดฟันแบบดั้งเดิมและได้รับความนิยมมากที่สุดอย่าง “การจัดฟันแบบโลหะ” ยังเป็นวิธีที่หลาย ๆ คนเลือกใช้ แต่สำหรับใครที่กำลังลังเลใจอยู่ว่าจะเข้ารับการจัดฟันแบบโลหะดีหรือไม่ บทความนี้ได้รวบรวมทุกสิ่งที่ควรรู้เกี่ยวกับการจัดฟันแบบโลหะมาไว้ในที่เดียว เพื่อเป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจ 

จัดฟันแบบโลหะดีไหม? เรื่องสำคัญที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจ

จัดฟันแบบโลหะเหมาะกับใครบ้าง

การจัดฟันแบบโลหะสามารถใช้แก้ไขการเรียงตัวของฟันและการสบฟันได้หลายลักษณะ เช่น ฟันซ้อนเก ฟันห่าง ฟันยื่น ฟันสบเปิด ฟันสบลึก หรือฟันบนและฟันล่างสบกันไม่สัมพันธ์ อย่างไรก็ตาม การมองเห็นว่าฟันไม่เรียงตัวเพียงอย่างเดียวยังไม่เพียงพอสำหรับวางแผนรักษา

ก่อนเริ่มจัดฟัน ทันตแพทย์จัดฟันจะประเมินตำแหน่งฟัน การสบฟัน รูปหน้า ขากรรไกร สุขภาพเหงือก และกระดูกรองรับฟันร่วมกัน บางกรณีอาจต้องใช้ภาพเอกซเรย์ ภาพถ่ายใบหน้า และแบบจำลองฟันเพื่อประกอบการวางแผน

ผู้ที่ต้องการศึกษารูปแบบการรักษา ขั้นตอน และการประเมินเบื้องต้น สามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ บริการจัดฟันโดยทันตแพทย์เฉพาะทาง

จัดฟันแบบโลหะต้องถอนฟันทุกคนไหม

การจัดฟันไม่ได้หมายความว่าต้องถอนฟันทุกคน ทันตแพทย์จะพิจารณาจากปริมาณพื้นที่ในขากรรไกร ระดับความซ้อนเกของฟัน ตำแหน่งริมฝีปาก ลักษณะใบหน้า การสบฟัน และเป้าหมายของการรักษา

ในบางรายสามารถสร้างพื้นที่ด้วยการขยายแนวฟัน การกรอแต่งผิวฟันด้านข้างในปริมาณที่เหมาะสม หรือใช้วิธีอื่นตามแผนการรักษา ส่วนผู้ที่มีฟันซ้อนมาก ฟันยื่น หรือพื้นที่ในขากรรไกรไม่เพียงพอ อาจได้รับคำแนะนำให้ ถอนฟัน บางซี่เพื่อสร้างพื้นที่เคลื่อนฟัน

ไม่ควรตัดสินใจถอนฟันก่อนรับการวิเคราะห์จากทันตแพทย์จัดฟัน เพราะจำนวนและตำแหน่งฟันที่อาจต้องถอนแตกต่างกันในแต่ละคน

ก่อนจัดฟันต้องเคลียร์ช่องปากอะไรบ้าง

ก่อนติดเครื่องมือควรควบคุมปัญหาในช่องปากให้เรียบร้อย เพื่อลดความเสี่ยงต่อฟันผุ เหงือกอักเสบ และภาวะแทรกซ้อนระหว่างจัดฟัน โดยอาจประกอบด้วย

• ตรวจฟันและเหงือกอย่างละเอียด

• ทำความสะอาดคราบพลัคและหินปูน

• รักษาฟันผุหรือเปลี่ยนวัสดุอุดที่มีปัญหา

• ประเมินฟันคุดตามข้อบ่งชี้

• รักษาโรคเหงือกให้ควบคุมได้ก่อนเริ่มเคลื่อนฟัน

หากมีคราบหินปูนหรือเหงือกอักเสบ ทันตแพทย์อาจแนะนำให้ ขูดหินปูน ก่อนติดเครื่องมือ ส่วนฟันที่มีรอยผุควรได้รับการ อุดฟัน ตามความเหมาะสม

การเคลียร์ช่องปากไม่ได้หมายความว่าทุกคนต้องทำหัตถการเหมือนกัน รายการรักษาจะขึ้นอยู่กับผลตรวจของแต่ละคน

จัดฟันแบบโลหะใช้เวลานานแค่ไหน

ระยะเวลาจัดฟันแตกต่างกันตามชนิดและความซับซ้อนของปัญหา อายุ สุขภาพของเหงือกและกระดูก แผนการรักษา รวมถึงความสม่ำเสมอในการมาตามนัดและปฏิบัติตามคำแนะนำ

กรณีที่ฟันเคลื่อนผิดตำแหน่งไม่มากอาจใช้เวลาน้อยกว่ากรณีที่มีปัญหาการสบฟันซับซ้อน ฟันฝัง ต้องปิดช่องถอนฟัน หรือจำเป็นต้องปรับความสัมพันธ์ของขากรรไกร จึงไม่ควรเปรียบเทียบระยะเวลาของตนเองกับผู้อื่นโดยตรง

ทันตแพทย์สามารถประเมินช่วงเวลาคร่าว ๆ หลังตรวจและวางแผนรักษาได้ แต่ระยะเวลาจริงอาจเปลี่ยนแปลงตามการตอบสนองของฟันและความร่วมมือระหว่างการรักษา

จัดฟันเจ็บไหม หลังปรับเครื่องมือควรดูแลอย่างไร

หลังติดเครื่องมือหรือปรับลวด ผู้รับการรักษาอาจรู้สึกตึง ปวดเมื่อกัดอาหาร หรือระคายเคืองกระพุ้งแก้มในช่วงแรก อาการมักค่อย ๆ ลดลงเมื่อช่องปากปรับตัว แต่ระดับความรู้สึกแตกต่างกันในแต่ละคน

ในช่วงที่รู้สึกตึงฟัน ควรเลือกอาหารเนื้อนุ่ม หลีกเลี่ยงอาหารแข็ง เหนียว หรือกรอบจัด และทำความสะอาดฟันอย่างอ่อนโยน หากแบร็กเก็ตเสียดสีกระพุ้งแก้ม สามารถใช้ขี้ผึ้งสำหรับเครื่องมือจัดฟันปิดบริเวณที่ระคายเคืองชั่วคราวได้

หากปวดรุนแรงผิดปกติ มีเหงือกบวม เครื่องมือทิ่มเนื้อเยื่อ หรืออาการไม่ดีขึ้น ควรติดต่อคลินิกเพื่อรับคำแนะนำ ไม่ควรตัดลวดหรือปรับเครื่องมือด้วยตนเอง

เครื่องมือจัดฟันหลุดหรือลวดทิ่มควรทำอย่างไร

หากแบร็กเก็ตหลุดแต่ยังติดอยู่กับลวด ควรเก็บเครื่องมือไว้ในตำแหน่งเดิมและหลีกเลี่ยงการเคี้ยวด้านนั้น หากลวดทิ่มกระพุ้งแก้มหรือริมฝีปาก สามารถใช้ขี้ผึ้งจัดฟันปิดปลายลวดเป็นการชั่วคราว แล้วติดต่อคลินิกเพื่อนัดแก้ไข

ไม่ควรใช้กาวติดแบร็กเก็ตกลับเอง ไม่ควรดึงลวดออก และไม่ควรปล่อยเครื่องมือที่หลุดไว้นานโดยไม่แจ้งทันตแพทย์ เพราะอาจรบกวนทิศทางการเคลื่อนฟันและทำให้แผนการรักษาล่าช้าได้

จัดฟันแบบโลหะกับจัดฟันใสต่างกันอย่างไร

จัดฟันแบบโลหะเป็นเครื่องมือติดแน่น ผู้รับการรักษาไม่ต้องถอดและใส่เครื่องมือด้วยตนเอง สามารถใช้รักษาปัญหาการเรียงตัวและการสบฟันได้หลากหลาย แต่เครื่องมือมองเห็นได้ชัดและต้องดูแลความสะอาดรอบแบร็กเก็ตเป็นพิเศษ

ส่วนการจัดฟันใสใช้ชุดเครื่องมือใสที่ถอดเข้าออกได้ ทำให้รับประทานอาหารและทำความสะอาดฟันสะดวกกว่า แต่ต้องอาศัยวินัยในการใส่เครื่องมือตามเวลาที่ทันตแพทย์กำหนด และไม่ได้หมายความว่าจะเหมาะกับทุกปัญหา

ผู้ที่ให้ความสำคัญกับความเป็นธรรมชาติของรอยยิ้ม สามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับ จัดฟันใส Invisalign แล้วให้ทันตแพทย์ช่วยเปรียบเทียบทางเลือกที่เหมาะกับปัญหาฟันและไลฟ์สไตล์

หลังถอดเครื่องมือจำเป็นต้องใส่รีเทนเนอร์ไหม

หลังถอดเครื่องมือ ฟันยังมีโอกาสเคลื่อนกลับ เนื่องจากเนื้อเยื่อและกระดูกรอบฟันต้องใช้เวลาในการปรับตัวเข้ากับตำแหน่งใหม่ การใส่รีเทนเนอร์จึงเป็นส่วนสำคัญของการรักษา ไม่ใช่ขั้นตอนเสริมที่เลือกข้ามได้

รูปแบบและระยะเวลาการใส่รีเทนเนอร์ขึ้นอยู่กับแผนของทันตแพทย์ ผู้รับการรักษาควรสวมตามคำแนะนำ ดูแลรีเทนเนอร์ให้สะอาด และกลับมาตรวจหากรีเทนเนอร์แตก หลวม ใส่ไม่ลง หรือรู้สึกว่าฟันเริ่มเคลื่อน

คำถามที่พบบ่อยก่อนจัดฟันแบบโลหะ

อายุเท่าไรจึงสามารถจัดฟันได้

การจัดฟันสามารถทำได้ทั้งในวัยเด็ก วัยรุ่น และผู้ใหญ่ แต่แนวทางรักษาอาจแตกต่างกัน เด็กบางรายอาจได้รับประโยชน์จากการประเมินการเจริญเติบโตของขากรรไกร ส่วนผู้ใหญ่ต้องให้ความสำคัญกับสุขภาพเหงือก กระดูก และการบูรณะฟันเดิมก่อนเริ่มรักษา

จัดฟันช่วยเปลี่ยนรูปหน้าได้หรือไม่

การจัดฟันอาจทำให้ริมฝีปากและเนื้อเยื่อรอบปากเปลี่ยนไปตามตำแหน่งฟัน แต่ระดับการเปลี่ยนแปลงขึ้นอยู่กับโครงสร้างใบหน้า ตำแหน่งขากรรไกร และแผนการรักษา ไม่ควรรับประกันว่าการจัดฟันเพียงอย่างเดียวจะทำให้รูปหน้าเปลี่ยนตามแบบที่ต้องการทุกกรณี

ระหว่างจัดฟันกินอาหารได้ตามปกติไหม

สามารถรับประทานอาหารได้หลากหลาย แต่ควรหลีกเลี่ยงอาหารแข็ง เหนียว หรือจำเป็นต้องใช้ฟันหน้ากัดแรง เพราะอาจทำให้แบร็กเก็ตหลุดหรือลวดบิดงอ ควรหั่นอาหารเป็นชิ้นเล็กและเคี้ยวอย่างระมัดระวัง

จัดฟันแบบโลหะหรือจัดฟันใส แบบไหนดีกว่ากัน

ไม่มีวิธีใดดีที่สุดสำหรับทุกคน การเลือกเครื่องมือขึ้นอยู่กับลักษณะปัญหาฟัน ความซับซ้อนของการสบฟัน ไลฟ์สไตล์ งบประมาณ และความสามารถในการดูแลหรือใส่เครื่องมืออย่างสม่ำเสมอ ควรให้ทันตแพทย์จัดฟันประเมินก่อนตัดสินใจ

ปรึกษาจัดฟันกับทันตแพทย์เฉพาะทางที่ SWC Dental

การเลือกชนิดเครื่องมือและการวางแผนจัดฟันควรเริ่มจากการตรวจอย่างละเอียด เพื่อพิจารณาทั้งการเรียงตัวของฟัน การสบฟัน สุขภาพเหงือก และโครงสร้างขากรรไกร ไม่ควรตัดสินใจจากราคา รูปแบบเครื่องมือ หรือระยะเวลาที่โฆษณาเพียงอย่างเดียว

ผู้ที่สนใจจัดฟันแบบโลหะหรืออยากเปรียบเทียบกับจัดฟันใส สามารถเข้ารับการประเมินและวางแผนรักษากับทีมทันตแพทย์ SWC Dental ได้ที่ คลินิกจัดฟัน SWC Dental รังสิต

การจัดฟันแบบโลหะคืออะไร?

การจัดฟันแบบโลหะ (Metal Braces) เป็นรูปแบบการจัดฟันที่ใช้เครื่องมือที่ทำจากโลหะในกระบวนการจัดฟัน ประกอบด้วย ลวดจัดฟัน แบร็คเก็ต (Bracket)หรือเหล็กจัดฟัน และยางรัดฟัน(โอริง) โดยลวดจัดฟันจะทำหน้าที่ดึงฟันให้เคลื่อนที่ไปในทิศทางที่ต้องการ ในขณะที่เหล็กจัดฟันเป็นอุปกรณ์ที่ยึดลวดจัดฟันไว้กับฟัน ส่วนยางรัดฟันจะช่วยล๊อคลวดให้ติดแน่นกับเหล็กจัดฟัน

การจัดฟันด้วยวิธีนี้สามารถแก้ไขปัญหาเกี่ยวกับฟันได้หลากหลาย เช่น ฟันซ้อน ฟันเก ฟันห่าง การสบฟันที่ไม่เสมอกัน อีกทั้งยังสามารถช่วยให้ฟันเรียงตัวสวย การบดเคี้ยวอาหารมีประสิทธิภาพ และเสริมสร้างบุคลิกภาพให้ดีขึ้น

การจัดฟันแบบโลหะมีกี่แบบ?

เพื่อให้ตอบโจทย์กับความต้องการและไลฟ์สไตล์ของผู้เข้ารับการรักษามากยิ่งขึ้น จัดฟันแบบโลหะ สามารถแบ่งได้ดังต่อไปนี้

• จัดฟันโลหะแบบทั่วไป: เป็นรูปแบบการจัดฟันที่ได้รับความนิยมมากที่สุด เหล็กจัดฟันมีลักษณะเป็นโลหะสีเงิน ยึดติดกับฟันด้วยวัสดุเรซิน โดยผู้เข้ารับการรักษาสามารถเลือกยางรัดฟันเป็นสีต่าง ๆได้ตามต้องการ
• จัดฟันโลหะแบบดาม่อน: จุดเด่นของการจัดฟันโลหะแบบดาม่อนคือการที่เหล็กจัดฟันไม่ต้องมียางโอริงรัดลวดกับเหล็กจัดฟัน การจัดฟันแบบนี้จะทำให้ฟันขยับได้เร็วขึ้น แต่ในขณะเดียวกันในส่วนของค่าใช้จ่ายก็ย่อมสูงกว่าการจัดฟันโลหะแบบทั่วไป

ข้อดี-ข้อเสียของการจัดฟันแบบโลหะ

ถึงแม้การจัดฟันแบบโลหะจะมีประสิทธิภาพในการช่วยแก้ปัญหาเกี่ยวกับฟันได้หลากหลาย แต่ข้อเสียของวิธีทางทันตกรรมรูปแบบนี้ก็มีอยู่เช่นกัน 

ข้อดีของการจัดฟันแบบโลหะ

• ประสิทธิภาพสูง: จุดเด่นของการจัดฟันแบบโลหะคือมีประสิทธิภาพสูง สามารถแก้ไขปัญหาฟันได้หลากหลาย ทั้งยังช่วยให้ฟันเรียงตัวเป็นระเบียบสวยงาม
• ราคาไม่สูง: หากเปรียบเทียบกับการจัดฟันประเภทอื่น การจัดฟันโลหะถือว่าราคาไม่สูง เข้าถึงได้ง่ายกว่า
• มีให้เลือกหลากหลายสี: การจัดฟันโลหะสามารถเป็นส่วนหนึ่งของแฟชั่นได้เช่นกัน เนื่องจากยางจัดฟันมีให้เลือกหลากหลายสี สามารถปรับเปลี่ยนสีสันได้ตามต้องการ

ข้อเสียของการจัดฟันแบบโลหะ

• มองเห็นได้ชัด: สำหรับผู้ที่ไม่มั่นใจ แน่นอนว่าการที่เหล็กสามารถมองเห็นได้ชัดเจน ก็อาจทำให้รู้สึกไม่อยากพูดคุยกับคนอื่นเท่าไรนัก
• อาจระคายเคืองช่องปาก: อุปกรณ์จัดฟันแบบโลหะอาจทำให้ช่องปากระคายเคืองได้ การพูดหรือรับประทานอาหารจะลำบากขึ้น โดยเฉพาะในช่วงแรก ๆ ที่เพิ่งเริ่มจัดฟัน
• ทำความสะอาดลำบาก: เนื่องจากมีอุปกรณ์จัดฟันติดแนบเข้ากับแนวฟัน จึงทำให้การแปรงฟันทำได้ยากยิ่งขึ้น และถ้าหากไม่ใส่ใจมากพอก็อาจทำให้เกิดการสะสมของคราบหินปูน นำไปสู่ปัญหาฟันผุได้

การเตรียมตัวก่อนจัดฟันแบบโลหะ

• ปรึกษาทันตแพทย์: เพื่อตรวจสุขภาพช่องปากและฟันให้เรียบร้อย หากมีฟันผุ เหงือกอักเสบ หรือปัญหาอื่น ๆ ทันตแพทย์จะทำการรักษาก่อนเริ่มจัดฟัน
• ขูดหินปูน: เพื่อขจัดคราบหินปูนและแบคทีเรียที่สะสมอยู่ตามซอกฟัน ซึ่งเป็นสาเหตุที่อาจทำให้ฟันผุหรือเหงือกอักเสบระหว่างการจัดฟัน
• อุดฟัน : กรณีที่มีฟันผุ ต้องอุดฟันให้เรียบร้อยก่อนที่จะเริ่มติดเครื่องมือจัดฟัน เพราะถ้าปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ทำการรักษา ฟันอาจจะผุลุกลามได้มากกว่าเดิม เพราะทำความสะอาดฟันยาก เมื่อมีเครื่องมือจัดฟันติดอยู่
• ถอนฟันบางซี่: ในกรณีที่ฟันเรียงตัวไม่สม่ำเสมอ ทันตแพทย์อาจแนะนำให้ถอนฟันบางซี่ออก เพื่อให้มีพื้นที่ในการเคลื่อนฟัน

เมื่อติดเครื่องมือจัดฟันแบบโลหะแล้ว ต้องดูแลช่องปากอย่างไร?

• แปรงฟันและบ้วนปากให้สะอาดทุกครั้งหลังรับประทานอาหาร: โดยควรใช้แปรงสีฟันสำหรับจัดฟันโดยเฉพาะ ซึ่งหัวแปรงจะออกแบบมาให้เข้าถึงซอกฟันและเหล็กจัดฟันได้ง่าย
• ใช้ไหมขัดฟันเป็นประจำ: เพื่อช่วยขจัดเศษอาหารและคราบพลัคที่อาจติดอยู่ตามซอกฟัน
• พบทันตแพทย์ตามนัดหมาย: เพื่อให้การรักษาเป็นไปตามขั้นตอนและกรอบเวลาที่เหมาะสมที่สุด

การดูแลสุขภาพช่องปากหลังถอดเครื่องมือจัดฟันแบบโลหะ

• แปรงฟันและใช้ไหมขัดฟันเป็นประจำ: แปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง ครั้งละ 2 นาที รวมถึงใช้ไหมขัดฟันอย่างน้อยวันละครั้ง เพื่อขจัดคราบอาหารและเศษอาหารตกค้าง 

• พบทันตแพทย์จัดฟันตามนัด: เพื่อตรวจเช็กสภาพฟันและรีเทนเนอร์ ทันตแพทย์อาจนัดตรวจฟันทุก 6 เดือน หรือตามคำแนะนำส่วนบุคคล
• สวมรีเทนเนอร์ตามคำแนะนำของทันตแพทย์จัดฟัน: รีเทนเนอร์เป็นเครื่องมือช่วยคงสภาพฟันให้อยู่ในตำแหน่งใหม่ จำเป็นต้องสวมใส่ตามคำแนะนำของทันตแพทย์อย่างเคร่งครัด

จัดฟันแบบโลหะอย่างมีประสิทธิภาพ โดยทันตแพทย์เฉพาะทางที่ SWC Dental

ถึงตรงนี้ เชื่อว่าทุกคนน่าจะได้คำตอบแล้วว่าการจัดฟันแบบโลหะมีกี่แบบ และเหมาะกับตัวเองหรือไม่ ซึ่งถ้าหากคำตอบคือใช่ สามารถเข้ามาปรึกษาได้ที่คลินิกทันตแพทย์สว่าง เราให้บริการทำฟัน จัดฟันในย่านรังสิต คลองหลวง ดอนเมือง และลำลูกกา โดยอาจารย์และทันตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านรักษารากฟัน อีกทั้งเรายังมีบริการที่ครบวงจรในด้านทันตกรรมทุกสาขา ทั้งเด็ก ผู้ใหญ่ และผู้สูงอายุ ปัญหาช่องปากที่เกิดขึ้นทุกเคสจะได้รับการรักษาโดยอาจารย์จากมหาวิทยาลัยชั้นนำในประเทศไทย และ ทันตแพทย์เฉพาะทางที่ได้รับการรับรองและอบรมจากสถาบันชั้นนำมากมาย รวมถึงได้รับการรับรองจากทั้ง American Board of Oral Implantology และ American Board of Prosthodontics หากต้องการรับคำปรึกษาเบื้องต้น หรือสอบถามราคาค่ารักษาและรายละเอียดในด้านอื่น ๆ เพิ่มเติม สามารถแอดไลน์ได้ที่ @swcdental (มี @ ด้วย) หรือ โทร. 064-465-0565 เปิดบริการทุกวัน เวลา 9.00-20.00 น.

 

ข้อมูลอ้างอิง: 

1. What To Know About Metal Braces?. สืบค้นเมื่อ 27 พฤศจิกายน 2566 จาก https://www.colgate.com/en-us/oral-health/adult-orthodontics/what-to-know-about-metal-braces
2. What to know about metal braces. สืบค้นเมื่อ 27 พฤศจิกายน 2566 จาก https://www.medicalnewstoday.com/articles/metal-braces-uses-costs-benefits-and-more-2