ฟันแบบไหนต้องครอบฟัน 7 กรณีที่ควรให้ทันตแพทย์ประเมิน

การครอบฟันเป็นวิธีบูรณะฟันที่ได้รับความเสียหาย โดยใช้ชิ้นงานลักษณะคล้ายหมวกคลุมส่วนตัวฟัน เพื่อช่วยคืนรูปร่าง การบดเคี้ยว และปกป้องเนื้อฟันที่เหลืออยู่

อย่างไรก็ตาม ฟันผุ ฟันบิ่น หรือฟันที่ผ่านการรักษารากไม่ได้ต้องทำครอบฟันทุกซี่ บางกรณีอาจซ่อมด้วยการอุดฟัน อินเลย์ ออนเลย์ หรือวีเนียร์ได้ ขณะที่บางกรณีมีเนื้อฟันเหลือน้อยหรือรับแรงบดเคี้ยวสูงจนการอุดทั่วไปอาจไม่เพียงพอ

ทันตแพทย์จึงต้องตรวจความเสียหาย ปริมาณเนื้อฟัน รอยร้าว การสบฟัน สุขภาพเหงือก และรากฟันก่อนแนะนำวิธีรักษา

ครอบฟันคืออะไร

ครอบฟัน หรือ Dental crown คือชิ้นงานบูรณะที่สวมคลุมส่วนตัวฟัน โดยทันตแพทย์จะเตรียมรูปร่างฟันให้สามารถรองรับครอบฟันได้ จากนั้นจึงยึดชิ้นงานเข้ากับฟันด้วยวัสดุทางทันตกรรม

ครอบฟันอาจใช้กับฟันธรรมชาติที่เสียหาย ใช้เป็นส่วนหนึ่งของสะพานฟัน หรือใช้เป็นตัวฟันที่ยึดอยู่บนรากฟันเทียม

เป้าหมายของการรักษาอาจประกอบด้วย

• ปกป้องเนื้อฟันที่เหลือ

• คืนรูปร่างและขนาดของฟัน

• ช่วยให้กัดและบดเคี้ยวได้เหมาะสม

• ปรับสีและลักษณะของฟันบางกรณี

• รองรับฟันที่สูญเสียโครงสร้างจำนวนมาก

• เป็นส่วนหนึ่งของการบูรณะหลังรักษารากฟัน

ครอบฟันไม่ได้ทำให้เนื้อฟันที่แตกหรือร้าวเชื่อมกลับเหมือนเดิม แต่ทำหน้าที่คลุมและช่วยกระจายแรงให้กับฟันซี่นั้น

7 กรณีที่อาจต้องทำครอบฟัน

1. ฟันผุมากและมีเนื้อฟันเหลือน้อย

หากรอยผุมีขนาดเล็กถึงปานกลาง ทันตแพทย์อาจรักษาด้วยการ อุดฟัน แต่ถ้ารอยผุทำลายผนังฟันหลายด้าน เนื้อฟันที่เหลือบาง หรือมีวัสดุอุดเดิมขนาดใหญ่ การอุดซ้ำอาจไม่สามารถรองรับแรงบดเคี้ยวได้อย่างเหมาะสม

ทันตแพทย์อาจพิจารณาครอบฟันเพื่อคลุมและปกป้องเนื้อฟันที่เหลือ โดยต้องกำจัดฟันผุและตรวจว่าส่วนรากกับเนื้อเยื่อรอบฟันยังอยู่ในสภาพที่สามารถบูรณะได้ก่อน

ฟันผุขนาดใหญ่ไม่ได้หมายความว่าจะครอบได้ทุกซี่ หากรอยผุลึกลงใต้เหงือกมาก มีรากฟันแตก หรือเนื้อฟันเหลือไม่เพียงพอ อาจต้องประเมินวิธีอื่น

2. ฟันแตกหรือฟันบิ่นขนาดใหญ่

ฟันบิ่นเล็กน้อยอาจซ่อมด้วยวัสดุอุดสีเหมือนฟันได้ แต่หากส่วนของฟันแตกออกมาก โดยเฉพาะปุ่มฟันของฟันกรามที่ต้องรับแรงเคี้ยว การทำครอบฟันอาจช่วยปกป้องฟันจากการแตกเพิ่มเติม

ก่อนรักษา ทันตแพทย์จะประเมินว่า

• รอยแตกอยู่เหนือหรือลึกลงใต้เหงือก

• มีการเปิดถึงโพรงประสาทหรือไม่

• รากฟันได้รับความเสียหายหรือไม่

• ฟันยังสามารถบูรณะให้รับแรงได้หรือไม่

• มีอาการเจ็บเวลากัดหรือปล่อยแรงกัดหรือไม่

หากฟันหักจากอุบัติเหตุ ควรเก็บชิ้นส่วนฟันที่พบและนำมาพร้อมในวันตรวจ เพราะบางกรณีอาจมีทางเลือกอื่นนอกเหนือจากการทำครอบฟัน

3. ฟันมีรอยร้าวและเสี่ยงแตกเพิ่ม

ฟันร้าวอาจมีอาการเจ็บขณะกัดอาหาร เสียวเป็นบางครั้ง หรือไม่มีอาการชัดเจน รอยร้าวบางชนิดจำกัดอยู่เฉพาะส่วนตัวฟันและอาจปกป้องด้วยครอบฟันได้

อย่างไรก็ตาม ครอบฟันไม่สามารถหยุดรอยร้าวทุกประเภท หากแนวร้าวลงลึกถึงราก ฟันแยกออกเป็นส่วน หรือมีความเสียหายต่อเนื้อเยื่อรองรับมาก ฟันอาจไม่สามารถเก็บไว้ได้

ผู้ที่สงสัยว่าฟันร้าวควรหลีกเลี่ยงการเคี้ยวของแข็งด้านนั้นและเข้ารับการตรวจ ไม่ควรรอจนฟันแตกออกเป็นชิ้นใหญ่

4. ฟันที่ผ่านการรักษารากฟัน

หลัง รักษารากฟัน ทันตแพทย์ต้องบูรณะส่วนตัวฟันเพื่อปิดผนึกและช่วยให้ฟันกลับมาใช้งานได้ ฟันกรามและฟันกรามน้อยที่รับแรงบดเคี้ยวสูงมักได้รับการพิจารณาครอบฟันมากกว่าฟันหน้าบางซี่

ความจำเป็นในการครอบขึ้นอยู่กับ

• ตำแหน่งของฟัน

• ปริมาณเนื้อฟันที่เหลือ

• ขนาดของรอยผุหรือวัสดุอุดเดิม

• มีรอยแตกหรือไม่

• แรงสบฟัน

• การใช้งานของฟันซี่นั้น

• ความสามารถในการยึดชิ้นงาน

จึงไม่ควรสรุปว่าฟันรักษารากทุกซี่ต้องครอบแบบเดียวกัน แต่ฟันที่ยังไม่ได้รับการบูรณะถาวรหลังรักษารากอาจมีความเสี่ยงแตก ควรหลีกเลี่ยงการกัดของแข็งจนกว่าทันตแพทย์จะบูรณะเสร็จ

5. มีวัสดุอุดเดิมขนาดใหญ่ แตก หรือรั่ว

วัสดุอุดที่มีขนาดใหญ่อาจทำให้ผนังฟันธรรมชาติที่เหลือรับแรงมากขึ้น เมื่อใช้งานเป็นเวลานานอาจพบวัสดุอุดแตก ขอบรั่ว หรือผนังฟันบิ่นได้

ทันตแพทย์จะนำวัสดุเดิมออก ตรวจฟันผุซ้ำและประเมินเนื้อฟันที่เหลือ หากยังมีโครงสร้างเพียงพออาจอุดใหม่หรือทำออนเลย์ แต่ถ้าผนังฟันหลายด้านเสียหาย อาจแนะนำครอบฟันแทน

ไม่ควรเปลี่ยนวัสดุอุดขนาดใหญ่เป็นครอบฟันโดยอัตโนมัติทุกซี่ การเลือกควรคำนึงถึงการรักษาเนื้อฟันธรรมชาติไว้ให้มากที่สุดเท่าที่เหมาะสม

6. ฟันสึกมากหรือการสบฟันเปลี่ยนไป

ผู้ที่กัดฟัน นอนกัดฟัน มีการสบฟันผิดปกติ หรือสูญเสียฟันหลายซี่ อาจพบว่าฟันสึก เตี้ยลง บิ่น หรือสูญเสียรูปร่างเดิม

หากฟันสึกไม่มาก อาจใช้วิธีติดตาม ปรับพฤติกรรม ทำเฝือกสบฟัน หรือบูรณะเฉพาะตำแหน่ง แต่กรณีที่ฟันสึกหลายซี่และส่งผลต่อการสบฟัน อาจต้องวางแผน การบูรณะฟันทั้งปาก ซึ่งอาจประกอบด้วยครอบฟัน วัสดุบูรณะชนิดอื่น หรือการทดแทนฟันที่สูญเสีย

ไม่ควรครอบฟันเฉพาะซี่ที่สึกโดยไม่ประเมินสาเหตุและระบบการสบฟัน เพราะแรงเดิมอาจทำให้ชิ้นงานเสียหายซ้ำ

7. ต้องการบูรณะรูปร่างหรือสีของฟันที่เสียหายมาก

ครอบฟันสามารถปรับรูปร่าง ขนาด และสีของฟันได้ จึงอาจใช้กับฟันที่ผิดรูป เปลี่ยนสีมาก หรือมีความเสียหายหลายด้าน

แต่หากปัญหาอยู่เฉพาะผิวด้านหน้าของฟันและโครงสร้างโดยรวมยังแข็งแรง วีเนียร์ อาจเป็นทางเลือกที่กรอเนื้อฟันน้อยกว่าในบางกรณี

ก่อนเลือกวิธีเพื่อความสวยงาม ควรประเมิน

• สุขภาพฟันและเหงือก

• ปริมาณเนื้อฟัน

• การสบฟัน

• พฤติกรรมกัดฟัน

• สีฟันข้างเคียง

• ความคาดหวังต่อรูปร่างและสี

• ความจำเป็นในการรักษาอื่นร่วมด้วย

อาการแบบไหนควรตรวจว่าอาจต้องครอบฟัน

อาการต่อไปนี้ไม่ได้หมายความว่าต้องครอบฟันแน่นอน แต่เป็นเหตุผลที่ควรเข้ารับการตรวจ

• ฟันแตกหรือบิ่นออกเป็นชิ้นใหญ่

• วัสดุอุดเดิมแตกหรือหลุด

• มีรอยร้าวบนฟัน

• เจ็บเวลากัดอาหาร

• ฟันผุเป็นรูขนาดใหญ่

• ฟันหลังรักษารากยังไม่ได้บูรณะถาวร

• ฟันสึกจนรูปร่างหรือการสบฟันเปลี่ยน

• ฟันที่เคยอุดหลายครั้งแตกซ้ำ

• ครอบฟันเดิมหลวม แตก หรือหลุด

• มีอาหารติดบริเวณขอบวัสดุบูรณะ

• มีกลิ่นหรือรสผิดปกติรอบครอบฟันเดิม

• ฟันเปลี่ยนสีและมีโครงสร้างเสียหายร่วมด้วย

หากมีอาการปวดมาก เหงือกหรือใบหน้าบวม มีหนอง ไข้ หรืออ้าปากลำบาก ควรติดต่อคลินิกเพื่อรับการประเมินโดยเร็ว เพราะอาจมีการอักเสบหรือติดเชื้อร่วมด้วย

ครอบฟันกับอุดฟันต่างกันอย่างไร

หัวข้อ	อุดฟัน	ครอบฟัน
ลักษณะการบูรณะ	เติมวัสดุในส่วนที่เสียหาย	ใช้ชิ้นงานคลุมรอบตัวฟัน
ปริมาณเนื้อฟันที่เสีย	มักใช้เมื่อเสียหายไม่มากถึงปานกลาง	มักพิจารณาเมื่อเสียหายหลายด้านหรือเนื้อฟันเหลือน้อย
การเตรียมฟัน	นำเนื้อฟันผุออกและเตรียมช่องอุด	ต้องเตรียมฟันให้รองรับชิ้นงาน
จำนวนครั้ง	บางกรณีเสร็จในครั้งเดียว	อาจต้องมากกว่าหนึ่งนัด ขึ้นอยู่กับระบบ
การใช้งาน	ปิดโพรงและคืนรูปเฉพาะส่วน	ช่วยปกป้องและคืนรูปร่างตัวฟันโดยรวม
ความเหมาะสม	ขึ้นอยู่กับขนาดรอยผุและแรงสบ	ขึ้นอยู่กับเนื้อฟัน รอยร้าว และการสบฟัน

การเลือกไม่ควรดูจากขนาดรูที่มองเห็นภายนอกเพียงอย่างเดียว เพราะความเสียหายด้านในและตำแหน่งรอยแตกอาจแตกต่างกัน

ครอบฟันกับวีเนียร์ต่างกันอย่างไร

วีเนียร์เป็นวัสดุที่ปิดบริเวณผิวด้านหน้าของฟันเป็นหลัก มักใช้ปรับสี รูปร่าง หรือช่องว่างบางประเภท ส่วนครอบฟันคลุมรอบตัวฟันและมักใช้เมื่อฟันมีความเสียหายหรือสูญเสียโครงสร้างมากกว่า

หัวข้อ	ครอบฟัน	วีเนียร์
พื้นที่ที่คลุม	คลุมรอบตัวฟัน	คลุมผิวฟันด้านหน้าเป็นหลัก
จุดประสงค์หลัก	ปกป้องและบูรณะฟันที่เสียหาย	ปรับรูปลักษณ์ของฟัน
ปริมาณการเตรียมฟัน	โดยทั่วไปมากกว่า	อาจน้อยกว่า ขึ้นอยู่กับเคส
ฟันร้าวหรือเนื้อฟันน้อย	อาจเหมาะในบางกรณี	อาจไม่เพียงพอ
การสบฟัน	ต้องประเมินแรงรอบตัวฟัน	ต้องตรวจแรงที่กระทำต่อผิววีเนียร์

ผู้ที่ต้องการปรับสีเพียงอย่างเดียวอาจประเมิน การฟอกสีฟัน ก่อน เพราะไม่ควรกรอเนื้อฟันเพื่อทำครอบฟัน หากยังมีวิธีที่อนุรักษ์เนื้อฟันและตอบโจทย์ได้

ครอบฟันหลังรักษารากจำเป็นทุกซี่ไหม

ไม่จำเป็นต้องใช้แผนเดียวกันกับฟันทุกซี่ ฟันกรามและฟันกรามน้อยมักรับแรงบดเคี้ยวมากและอาจต้องได้รับการปกป้องด้วยครอบฟันหรือวัสดุบูรณะที่คลุมปุ่มฟัน ส่วนฟันหน้าบางกรณีอาจบูรณะด้วยวัสดุอุดได้ หากยังมีเนื้อฟันเพียงพอและไม่มีรอยแตก

ทันตแพทย์จะประเมินตำแหน่งฟัน เนื้อฟันที่เหลือ รอยผุเดิม รอยแตก และการสบฟันก่อนเลือกวิธี

หลังรักษารากไม่ควรใช้ฟันกัดของแข็งจนกว่าจะได้รับการบูรณะถาวร เพราะฟันที่ยังไม่ได้บูรณะมีโอกาสแตกได้

ฟันเหลือน้อยยังครอบฟันได้ไหม

ขึ้นอยู่กับว่าเนื้อฟันที่เหลืออยู่ตรงตำแหน่งใด มีความแข็งแรงเพียงใด และสามารถรองรับชิ้นงานได้หรือไม่

บางกรณีอาจต้องเสริมแกนฟันหรือปรับเนื้อเยื่อรอบฟันก่อนทำครอบ แต่การใส่เดือยหรือแกนฟันไม่ได้ทำให้ฟันแข็งแรงขึ้นโดยอัตโนมัติ หน้าที่หลักคือช่วยยึดส่วนบูรณะเมื่อมีเนื้อฟันรองรับไม่เพียงพอ

หากรอยผุลึกลงใต้เหงือกมาก รากแตก กระดูกรอบฟันไม่เพียงพอ หรือไม่สามารถสร้างขอบชิ้นงานที่เหมาะสม อาจต้องพิจารณา ถอนฟัน และทดแทนด้วย รากฟันเทียม, สะพานฟัน หรือ ฟันปลอม

ขั้นตอนประเมินก่อนทำครอบฟัน

1. ซักประวัติและตรวจอาการ

ทันตแพทย์สอบถามอาการปวด เสียว เจ็บเวลากัด ประวัติฟันแตก การรักษาราก และพฤติกรรมกัดฟัน

2. ตรวจเนื้อฟันและวัสดุบูรณะเดิม

ประเมินปริมาณเนื้อฟัน รอยผุ รอยร้าว วัสดุอุดเดิม และความสามารถในการยึดครอบฟัน

3. ตรวจเหงือกและเนื้อเยื่อรอบฟัน

เหงือกอักเสบ คราบหินปูน หรือระดับขอบเหงือกอาจมีผลต่อการเตรียมและการดูแลขอบครอบฟัน หากมีปัญหาอาจต้อง รักษาโรคเหงือก ก่อน

4. ตรวจการสบฟัน

ประเมินแรงกัด ตำแหน่งที่ฟันสัมผัส และพฤติกรรมกัดฟัน เพื่อออกแบบรูปทรงและเลือกวัสดุให้เหมาะสม

5. เอกซเรย์ตามความจำเป็น

ทันตแพทย์อาจพิจารณา เอกซเรย์ทางทันตกรรม เพื่อตรวจรากฟัน กระดูกรอบฟัน ฟันผุใต้ผิวสัมผัส หรือความผิดปกติบริเวณปลายราก

6. เปรียบเทียบทางเลือก

ก่อนเริ่มรักษา ควรอธิบายว่าฟันสามารถรักษาด้วยการอุด อินเลย์ ออนเลย์ วีเนียร์ หรือครอบฟันได้หรือไม่ รวมถึงข้อจำกัด ค่าใช้จ่าย และการดูแลของแต่ละวิธี

ขั้นตอนการทำครอบฟันโดยทั่วไป

ขั้นตอนอาจแตกต่างตามระบบและสภาพฟัน แต่โดยทั่วไปประกอบด้วย

1. ตรวจ วินิจฉัย และวางแผนรักษา

2. รักษาฟันผุ เหงือก หรือโพรงประสาทก่อนตามความจำเป็น

3. เลือกสีและวัสดุ

4. ให้ยาชาเฉพาะที่ตามความเหมาะสม

5. เตรียมรูปร่างฟัน

6. พิมพ์ปากหรือสแกนช่องปาก

7. ใส่ครอบฟันชั่วคราว หากชิ้นงานถาวรยังไม่เสร็จ

8. ทดลองครอบฟันถาวร

9. ตรวจขอบชิ้นงาน สี รูปร่าง จุดสัมผัส และการสบฟัน

10. ยึดครอบฟันและนัดติดตาม

จำนวนครั้งและระยะเวลาขึ้นอยู่กับชนิดวัสดุ ระบบผลิตชิ้นงาน และการรักษาที่ต้องทำก่อนครอบฟัน

ทำครอบฟันเจ็บไหม

ระหว่างเตรียมฟัน ทันตแพทย์อาจใช้ยาชาเฉพาะที่ ผู้ป่วยจึงอาจรู้สึกถึงแรงกดหรือการสั่นของเครื่องมือ แต่ไม่ควรมีอาการเจ็บรุนแรง

หลังทำอาจมีอาการเสียว ตึงเหงือก หรือรู้สึกว่าการสบฟันแตกต่างในช่วงแรกได้ หากอาการค่อย ๆ ลดลงอาจติดตามตามคำแนะนำ แต่ควรติดต่อคลินิกเมื่อพบว่า

• ปวดหรือเสียวเพิ่มขึ้น

• กัดแล้วรู้สึกว่าครอบฟันสูง

• ครอบฟันขยับหรือหลุด

• เหงือกบวม มีหนอง หรือเลือดออกต่อเนื่อง

• อาหารติดบริเวณขอบชิ้นงานมากผิดปกติ

• มีกลิ่นหรือรสผิดปกติ

• ขอบครอบฟันคมหรือบาดลิ้น

ครอบฟันอยู่ได้นานแค่ไหน

ไม่ควรกำหนดอายุการใช้งานตายตัว เพราะขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น

• ปริมาณเนื้อฟันที่รองรับ

• ความพอดีของชิ้นงาน

• วัสดุที่ใช้

• ตำแหน่งฟัน

• แรงสบฟัน

• การกัดฟัน

• สุขภาพเหงือก

• การทำความสะอาดขอบครอบฟัน

• การรับประทานของแข็ง

• การมาตรวจติดตาม

ครอบฟันไม่ป้องกันฟันผุโดยสมบูรณ์ ฟันธรรมชาติบริเวณขอบชิ้นงานยังสามารถผุได้ และเหงือกรอบครอบฟันยังเกิดการอักเสบได้หากมีคราบจุลินทรีย์สะสม

วิธีดูแลครอบฟัน

• แปรงฟันอย่างน้อยวันละสองครั้ง

• ใช้ไหมขัดฟันหรืออุปกรณ์ทำความสะอาดซอกฟัน

• ทำความสะอาดบริเวณขอบครอบฟันอย่างเบามือ

• หลีกเลี่ยงการกัดน้ำแข็ง กระดูก หรือของแข็ง

• ไม่ใช้ฟันเปิดบรรจุภัณฑ์

• แจ้งทันตแพทย์หากมีพฤติกรรมกัดฟัน

• ตรวจสุขภาพช่องปากตามระยะที่ทันตแพทย์แนะนำ

• ติดต่อคลินิกเมื่อครอบฟันหลวม แตก หรือสบสูง

• ไม่ใช้กาวทั่วไปติดครอบฟันที่หลุดด้วยตนเอง

ทำครอบฟัน รังสิต ที่ SWC Dental

SWC Dental ให้บริการตรวจและวางแผนครอบฟันสำหรับผู้ที่มีฟันผุขนาดใหญ่ ฟันแตก ร้าว เนื้อฟันเหลือน้อย วัสดุอุดเดิมเสียหาย หรือผ่านการรักษารากฟัน

ก่อนรักษา ทันตแพทย์จะประเมินเนื้อฟัน รากฟัน สุขภาพเหงือก และการสบฟัน พร้อมเปรียบเทียบว่าควรใช้อุดฟัน วีเนียร์ ครอบฟัน หรือวิธีบูรณะอื่นตามสภาพแต่ละซี่

คลินิกตั้งอยู่บริเวณรังสิต จังหวัดปทุมธานี รองรับผู้รับบริการจากรังสิต ธัญบุรี คลองหลวง ลำลูกกา ดอนเมือง และพื้นที่ใกล้เคียง

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการครอบฟัน

ฟันผุต้องครอบฟันทุกซี่ไหม

ไม่จำเป็น ฟันผุขนาดเล็กถึงปานกลางอาจรักษาด้วยการอุดฟัน ครอบฟันมักพิจารณาเมื่อเนื้อฟันเสียหายหลายด้าน เนื้อฟันเหลือน้อย หรือการอุดทั่วไปอาจรองรับแรงได้ไม่เพียงพอ

รักษารากฟันแล้วไม่ครอบฟันได้ไหม

ขึ้นอยู่กับตำแหน่งและปริมาณเนื้อฟัน ฟันกรามและฟันกรามน้อยมักได้รับการพิจารณาบูรณะที่คลุมปุ่มฟัน ส่วนฟันหน้าบางกรณีอาจใช้การอุดได้ ทันตแพทย์ต้องประเมินเป็นรายซี่

ฟันร้าวครอบแล้วจะหายไหม

รอยร้าวไม่เชื่อมกลับเหมือนกระดูก ครอบฟันช่วยปกป้องและกระจายแรง แต่ไม่สามารถรับประกันว่ารอยร้าวจะไม่ลุกลาม โดยเฉพาะรอยร้าวที่ลงลึกถึงราก

ฟันเหลือน้อยมากยังครอบได้หรือไม่

อาจทำได้หากยังมีรากและเนื้อฟันที่สามารถรองรับชิ้นงาน แต่บางกรณีต้องเสริมแกนฟันหรือรักษาอื่นก่อน หากไม่สามารถบูรณะได้อาจต้องพิจารณาถอนฟัน

ครอบฟันกับวีเนียร์แบบไหนดีกว่า

ไม่มีวิธีใดดีกว่าสำหรับทุกคน วีเนียร์มักใช้ปรับผิวด้านหน้าของฟัน ส่วนครอบฟันคลุมรอบฟันและเหมาะกับความเสียหายที่มากกว่า การเลือกขึ้นอยู่กับเนื้อฟันและการสบฟัน

ครอบฟันแล้วฟันยังผุได้ไหม

ยังผุได้ โดยเฉพาะบริเวณขอบที่ครอบฟันต่อกับฟันธรรมชาติ จึงต้องแปรงฟันและทำความสะอาดซอกฟันอย่างสม่ำเสมอ

ครอบฟันหลุดควรทำอย่างไร

เก็บชิ้นงานไว้ หลีกเลี่ยงการเคี้ยวด้านนั้น และติดต่อทันตแพทย์ ไม่ควรใช้กาวทั่วไปติดกลับเอง เพราะอาจทำให้ชิ้นงานวางผิดตำแหน่งหรือรบกวนการรักษา

ครอบฟันแล้วเสียวเป็นเรื่องปกติไหม

อาจมีอาการเสียวชั่วคราวได้ แต่หากอาการไม่ลดลง ปวดเพิ่ม กัดแล้วเจ็บ หรือครอบฟันรู้สึกสูง ควรกลับไปตรวจเพื่อประเมินการสบฟันและสภาพโพรงประสาท

นัดตรวจว่าฟันจำเป็นต้องครอบหรือไม่

หากมีฟันผุขนาดใหญ่ ฟันแตก ร้าว วัสดุอุดหลุด หรือฟันที่ผ่านการรักษารากแต่ยังไม่ได้บูรณะ สามารถนัดตรวจที่ SWC Dental รังสิต เพื่อประเมินว่าควรอุดฟัน ทำวีเนียร์ ครอบฟัน หรือใช้วิธีอื่นที่เหมาะกับเนื้อฟันที่เหลือ

ดูข้อมูล ค่ารักษาทางทันตกรรม หรือ ติดต่อ SWC Dental เพื่อนัดหมายผ่าน LINE Official @swcdental โทร 02-531-3231 หรือ 064-465-0565

 

เมื่อพูดถึง ‘การครอบฟัน’ เชื่อว่าคนจำนวนไม่น้อยอาจจินตนาการถึงทันตกรรมการครอบฟัน เพื่อให้ฟันดูขาวสะอาดตาและสวยงามยิ่งกว่าเดิม แต่รู้ไหมว่าในความเป็นจริงแล้ว การครอบฟันถือเป็นวิธีการรักษาทางทันตกรรมที่มีประโยชน์มากกว่าเรื่องความสวยงาม มีคนจำนวนไม่น้อยมีฟันที่ควรครอบฟันเพื่อให้สามารถกลับมาใช้งานได้ตามปกติ ซึ่งทันตกรรมประเภทนี้ก็สามารถช่วยแก้ปัญหาฟันได้หลากหลาย และนี่คือประเภทของฟันที่ควรใช้วิธีการครอบฟันช่วยในการรักษา รวมถึงเกร็ดความรู้ดี ๆ เกี่ยวกับการทำครอบฟันที่คุณควรรู้

6 ประเภทฟันที่ต้องครอบฟัน

การครอบฟันหรือ Dental Crown คือการบูรณะและปกป้องฟันที่ได้รับความเสียหาย ด้วยการใช้วัสดุประเภทต่าง ๆ ครอบลงบนฟันซี่นั้น ทำให้ฟันมีรูปร่างใกล้เคียงกับฟันธรรมชาติ รวมถึงสามารถใช้งานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ ทำได้ทั้งกับฟันหน้า ฟันเขี้ยว ฟันกรามน้อย และฟันกรามใหญ่ โดยฟันที่ควรครอบฟันเพื่อให้กลับมาใช้งานได้ตามปกติ มี 6 ประเภทด้วยกัน ได้แก่

1. ฟันที่สูญเสียเนื้อฟันไปเกือบทั้งซี่

ฟันประเภทนี้ เป็นฟันที่ได้รับความเสียหายรุนแรง ส่วนมากมักเกิดจากการได้รับอุบัติเหตุ หรือเป็นฟันที่ผุลุกลามจนไม่สามารถบูรณะได้ด้วยการอุดฟัน จึงจำเป็นต้องทำครอบฟันแทน

2. ฟันที่ผ่านการรักษาครองรากฟันมาแล้ว

ฟันที่ควรครอบฟันประเภทถัดมา คือฟันที่ได้รับการรักษาคลองรากฟัน ซึ่งเป็นการรักษาที่ต้องกรอเนื้อฟันออกไปค่อนข้างมาก จึงจำเป็นต้องทำครอบฟันเพื่อปกป้องฟันซี่นั้นเอาไว้

3. ฟันที่ผ่านการทำรากฟันเทียมมาแล้ว

การทำรากฟันเทียม เป็นการฝังรากฟันเทียมลงในกระดูกขากรรไกร ทำให้ต้องมีการครอบฟันเพื่อให้ฟันซี่นั้นสามารถใช้งานได้ตามปกติ กล่าวได้ว่าครอบฟันเป็นส่วนหนึ่งของการทำรากฟันเทียมนั่นเอง

4. ฟันที่ทำสะพานฟัน

ครอบฟันถือเป็นส่วนหนึ่งของการทำสะพานฟัน เพื่อให้ฟันทั้งสองซี่ระหว่างช่องว่างมีความแข็งแรงเพียงพอ ทำให้การทำสะพานฟันเกิดประสิทธิภาพสูงสุด

5. ฟันที่มีรูปร่างผิดรูป

ฟันที่มีรูปร่างผิดปกติ เช่น ฟันซี่เล็กเกินไป ฟันที่มีรูปร่างคล้ายหมุด การครอบฟันจะช่วยปรับรูปร่างให้เหมือนฟันปกติได้

6. ฟันที่มีปัญหาด้านการสบฟัน

สืบเนื่องมาจากฟันรูปร่างผิดรูป อาจส่งผลต่อการสบฟันได้ ดังนั้น ฟันที่มีปัญหาด้านการสบฟัน จึงถือเป็นอีกหนึ่งประเภทฟันที่ควรครอบฟันเช่นกัน
จาก 6 ประเภทฟันที่ต้องครอบฟัน เราจึงสามารถสรุปได้ว่า ฟันที่ควรได้รับการทำครอบฟัน คือ ฟันที่อ่อนแอหรือเปราะบางจากสาเหตุต่าง ๆ รวมทั้งเคยสูญเสียเนื้อฟันจากการรักษาหรืออุบัติเหตุ เพื่อช่วยเพิ่มความแข็งแรงให้ฟันกลับมาใช้งานได้อย่างเป็นปกติ

ประเภทของการทำครอบฟันที่ควรรู้

การทำครอบฟันแบ่งประเภทตามวัสดุที่ใช้ ในปัจจุบัน ทันตแพทย์นิยมใช้วัสดุครอบฟัน 3 ประเภทด้วยกัน ได้แก่ ครอบฟันแบบเซรามิกผสมโลหะ ครอบฟันแบบเซรามิกล้วน และครอบฟันแบบโลหะล้วน แต่ละประเภทมีรายละเอียดต่างกัน ดังนี้

• ครอบฟันเซรามิกผสมโลหะ : ใช้โครงภายในเป็นโลหะแล้วฉาบด้วยเซรามิกอีกชั้น แข็งแรง คงทน แต่หากใช้งานเป็นเวลานาน อาจทำให้สีขอบเหงือกคล้ำได้
• ครอบฟันเซรามิกล้วน : มีความสวยงามใกล้เคียงฟันธรรมชาติที่สุด มีความแข็งแรงสูง เหมาะกับการทำครอบฟันหน้าและฟันกราม  
• ครอบฟันโลหะล้วน : มีความแข็งแรงที่สุด แต่สีเป็นสีโลหะ จึงไม่เหมาะกับการทำครอบฟันหน้า และควรใช้ครอบฟันกรามใหญ่มากกว่า

สรุปขั้นตอนสำคัญในการทำครอบฟัน

หากคุณมีฟันที่ต้องครอบฟัน แต่ยังกังวลว่าการทำครอบฟันจะเจ็บไหม มีขั้นตอนอย่างไรบ้าง คำตอบก็คือไม่ต้องกังวล เพราะทันตแพทย์จะให้ยาชาเพื่อลดความเจ็บปวดและเสียวฟันตอนกรอฟัน ส่วนขั้นตอนในการทำครอบฟัน จะแบ่งเป็น 5 ขั้นตอนด้วยกัน ดังนี้

• นัดวางแผนการรักษากับทันตแพทย์ เพื่อพูดคุยถึงปัญหาที่เกิดขึ้นและเอกซเรย์เพื่อตรวจสภาพช่องปาก
• ทันตแพทย์ทำการกรอฟันเพื่อรองรับครอบฟันที่สร้างขึ้นใหม่
• คนไข้เลือกประเภทครอบฟันและสีฟัน จากนั้นทันตแพทย์จะใส่ครอบฟันชั่วคราวระหว่างรอครอบฟันจริงเสร็จ
• ใส่ครอบฟันจริง เช็กการสบฟัน ตรวจความเรียบร้อยของรอยต่อและเคลือบผิวฟัน และยึดครอบฟันให้แน่น
• นัดติดตามอาการเพื่อตรวจดูว่าครอบฟันที่ใส่ไป สามารถใช้งานได้ตามปกติหรือไม่

ข้อดีของการทำครอบฟัน

สุดท้าย เราขอสรุปข้อดีของการทำครอบฟัน เพื่อสร้างความมั่นใจให้ผู้ที่มีฟันที่ควรครอบฟัน รวมถึงเพื่อเป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจว่าการลงทุนทำครอบฟันจะคุ้มค่าหรือไม่ โดยการทำครอบฟัน มีข้อดีดังต่อไปนี้

• ช่วยปกป้องฟันที่มีสภาพอ่อนแอ หรือเคยได้รับความเสียหายรุนแรงไม่ให้หัก บิ่น หรือผุ
• ทำให้ฟันมีรูปร่างที่สมบูรณ์และมีสีสันที่สวยงามเหมือนฟันธรรมชาติ
• ทำให้ฟันที่เคยได้รับความเสียหายรุนแรงสามารถกลับมาใช้งานได้ตามปกติ
• เป็นองค์ประกอบสำคัญในการใส่รากฟันเทียมและการทำสะพานฟัน 

อยากรับคำปรึกษาเรื่องการทำครอบฟัน หรือปัญหาสุขภาพฟันด้านอื่น ๆ สามารถเข้ารับการตรวจสุขภาพฟัน พร้อมรับคำปรึกษาในการทำทันตกรรมที่เหมาะสมได้เลยที่ คลินิกทันตแพทย์สว่าง คลินิกทันตกรรมที่มีทันตแพทย์เฉพาะทางครอบฟันย่านรังสิต มั่นใจด้วยประสบการณ์ยาวนานกว่า 50 ปี ได้รับการรับรองและอบรมจากสถาบันชั้นนำมากมาย รวมถึงได้รับการรับรองจากทั้ง American Board of Oral Implantology และ American Board of Prosthodontics ที่เดียวใน เอเชียแปซิฟิค สอบถามข้อมูลและนัดหมายเข้าพับทันตแพทย์ได้ที่โทร. 02-531-3231 และ 064-465-0565 หรือ @swcdental (มี @ ด้วย) พร้อมเปิดให้บริการทุกวัน เวลา 9.00-20.00 น.

ข้อมูลอ้างอิง: 

1. Dental Crowns. สืบค้นเมื่อวันที่ 25 มีนาคม 2567 จาก https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/10923-dental-crowns